kritiken hemeroteka

6.189 kritika

Azken kritikak

« Bidaia paraleloak | Giza kondizioa »

Ezinezko maletak / Juanjo Olasagarre / Susa, 2004

Gure lastak laxatzeko istorio paregabea Mikel Asurmendi / Irunero, 2005-01

Liburu guztiek, gutxi-asko, hainbat zantzu uzten digute gure baitan. Juanjo Olasagarreren “Ezinezko maletak” eleberriak baditu motiboak nire barrua ukitzeko nahiz hunkitzeko. Gure “gauzaz” ari da, alegia, “euskal gatazkaz”. Besteak beste, jakina, izan ere, zorionez, “gu” euskal eta politika baina gehiago bagara. Eleberria lekuko.

Eleberria Nafarroako Sakana eta Londresen kokatuta dago. Londreseko kontakizunak Sakanako herrixka batean iraganean ondutako istorioa garatu eta harilkatzen du. Sakanako Beriain mendiaren magala, Sakana alegia, berebiziko lekunea da niretzat, nerabezaroa han eman bainuen neurri batean.

Testuinguru horretan, borroka armatuan engaiatu diren —Harakin, Jexux Mari, Fermin eta Bazter— herritarrek protagonizatzen dute “Ezinezko maletak”. Etorkizun libre baten menturan, iraultza, independentzia edota sozialismoa helburutzat hartutako lau lagunen bizipenak kontatu dizkigu Olasagarrek. ETAko komando baten partaideak dira laurak.

Narratzaileak 90. hamarkadatik 80. hamarkadan Nafarroan gertatutakoak kontatu dizkigu eleberrian, Londresera bidaian kontatu ere. 20 urteko distantziak eta eskarmentuak ezin egokiagoak iruditzen zaizkit norberaren metamorfosia edota bilakaera esperimentatu eta ezagutzeko. Badaude, noski, motel-motel eboluzionatzen dutenak, baita —eleberrian gertatu bezala— hiltzea nahiago dutenak inoiz amestu dutenak helezina direla onartu baino.

Esan dezadan, alabaina, arrunt ados naizela utopia dosi batez bizitzearekin —eta areago 15 urte eta 30 urte bitartean— utopiarik gabe ezin baita ezer berririk ekarri mundu honetara. Baina ziklo bakoitzak bere utopien akabera berez ekartzen duelakoan nago.

Tira, eleberriak etsipen sorrarazi du askoren baitan. Nik zenbait herrikideek euskaltasuna bizitzeko duten moldearekin etsituta nagoenez, eleberriak ez nau batere etsitu. Ni neroni nolakoa naizen eta orobat euskaldun komunitate ttipi honetakoak nolakoak garen islatzen duten istorioek biziarazten naute.

Eleberriaren narrazioak zenbaitetan ituan jotzen du, bestetan ez horren erdian, bestetan huts egin ere. Eleberriaren eraikuntzaz ari naiz. Funtsari dagokionean, berriz, paregabea da nire gustuko. “Ezinezko maletak” eleberria ispilu egokia iruditzen zait.

Gure miseriak azalarazteak eta hausnartzeak “izaten” laguntzen digutelakoan nago, pertsona nahiz euskaldun gisara. Maleta pisuak dira euskaldunok daramatzagunak alajaina. Eleberri hau irakurtzeak lasta laxatzen lagundu diezazuke irakurle lagun hori!

Azken kritikak

Telefono kaiolatua
Harkaitz Cano

Aritz Galarraga

Aljeriaz
Jean Louis Davant

Alex Gurrutxaga

Zuri-beltzeko argazkiak
Arantxa Urretabizkaia

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Txema Arinas

Zuri-beltzeko argazkiak
Arantxa Urretabizkaia

Hasier Rekondo

Poesia kaiera
Emily Dickinson

Igor Estankona

Hilen logika ezkutua
Jabier Muguruza

Javier Rojo

Hilen logika ezkutua
Jabier Muguruza

Estibalitz Ezkerra

Urari ostutako poemak
Pako Aristi

Iker Zaldua

Hutsegiteen garaia
Mohamed Xukri

Alex Gurrutxaga

Txoriak kolpeka
Bernardo Atxaga

Javier Rojo

Iazko hezurrak
Unai Elorriaga

Mikel Asurmendi

Sargori
Pello Lizarralde

Asier Sarasua

Frankenstein
Mary Shelley

Amaia Alvarez Uria

Artxiboa

Urtarrila 2015

Abendua 2014

Azaroa 2014

Urria 2014

Iraila 2014

Abuztua 2014

Uztaila 2014

Ekaina 2014

Maiatza 2014

Apirila 2014

Martxoa 2014

Otsaila 2014

Hedabideak

Argia (781)

El Diario Vasco (753)

Berria (725)

El Correo (692)

Egunkaria (505)

Gara (493)

Deia (311)

El País (151)

Irunero (122)

Aizu! (124)

Zeruko Argia (97)

Egin (77)

Hegats (62)

Besterik (1296)