kritiken hemeroteka

6.044 kritika

Azken kritikak

« Bidaia paraleloak | Giza kondizioa »

Ezinezko maletak / Juanjo Olasagarre / Susa, 2004

Gure lastak laxatzeko istorio paregabea Mikel Asurmendi / Irunero, 2005-01

Liburu guztiek, gutxi-asko, hainbat zantzu uzten digute gure baitan. Juanjo Olasagarreren “Ezinezko maletak” eleberriak baditu motiboak nire barrua ukitzeko nahiz hunkitzeko. Gure “gauzaz” ari da, alegia, “euskal gatazkaz”. Besteak beste, jakina, izan ere, zorionez, “gu” euskal eta politika baina gehiago bagara. Eleberria lekuko.

Eleberria Nafarroako Sakana eta Londresen kokatuta dago. Londreseko kontakizunak Sakanako herrixka batean iraganean ondutako istorioa garatu eta harilkatzen du. Sakanako Beriain mendiaren magala, Sakana alegia, berebiziko lekunea da niretzat, nerabezaroa han eman bainuen neurri batean.

Testuinguru horretan, borroka armatuan engaiatu diren —Harakin, Jexux Mari, Fermin eta Bazter— herritarrek protagonizatzen dute “Ezinezko maletak”. Etorkizun libre baten menturan, iraultza, independentzia edota sozialismoa helburutzat hartutako lau lagunen bizipenak kontatu dizkigu Olasagarrek. ETAko komando baten partaideak dira laurak.

Narratzaileak 90. hamarkadatik 80. hamarkadan Nafarroan gertatutakoak kontatu dizkigu eleberrian, Londresera bidaian kontatu ere. 20 urteko distantziak eta eskarmentuak ezin egokiagoak iruditzen zaizkit norberaren metamorfosia edota bilakaera esperimentatu eta ezagutzeko. Badaude, noski, motel-motel eboluzionatzen dutenak, baita —eleberrian gertatu bezala— hiltzea nahiago dutenak inoiz amestu dutenak helezina direla onartu baino.

Esan dezadan, alabaina, arrunt ados naizela utopia dosi batez bizitzearekin —eta areago 15 urte eta 30 urte bitartean— utopiarik gabe ezin baita ezer berririk ekarri mundu honetara. Baina ziklo bakoitzak bere utopien akabera berez ekartzen duelakoan nago.

Tira, eleberriak etsipen sorrarazi du askoren baitan. Nik zenbait herrikideek euskaltasuna bizitzeko duten moldearekin etsituta nagoenez, eleberriak ez nau batere etsitu. Ni neroni nolakoa naizen eta orobat euskaldun komunitate ttipi honetakoak nolakoak garen islatzen duten istorioek biziarazten naute.

Eleberriaren narrazioak zenbaitetan ituan jotzen du, bestetan ez horren erdian, bestetan huts egin ere. Eleberriaren eraikuntzaz ari naiz. Funtsari dagokionean, berriz, paregabea da nire gustuko. “Ezinezko maletak” eleberria ispilu egokia iruditzen zait.

Gure miseriak azalarazteak eta hausnartzeak “izaten” laguntzen digutelakoan nago, pertsona nahiz euskaldun gisara. Maleta pisuak dira euskaldunok daramatzagunak alajaina. Eleberri hau irakurtzeak lasta laxatzen lagundu diezazuke irakurle lagun hori!

Azken kritikak

Tractatus
Jule Goikoetxea

Hasier Rekondo

Post-it bizitzak
Iolanda Zuñiga

Iraitz Urkulo

Hobe kontatzen ez badidazu
Askoren artean

Amaia Alvarez Uria

Bizitzaren atea dukegu heriotza
Hartzabal - Joxan Artze

Xabier Mendiguren Elizegi

Plazeraren gau ilunekoak
Francis Scott Fitzgerald

Javier Rojo

Tractatus
Jule Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Pendrive
Arrate Mardaras

Saioa Ruiz Gonzalez

Lehen mundu gerra eta Euskal Herria
Eneko Bidegain

Alex Gurrutxaga

Post-it bizitzak
Iolanda Zuñiga

Danele Sarriugarte

Erraiak
Danele Sarriugarte

Jule Goikoetxea

Zangotraba
Juan Kruz Igerabide

K. Altuna

Hitzak argi
Juan Ramon Makuso

Javier Rojo

14
Jean Echenoz

Javier Rojo

Apirila
Iñigo Aranbarri

Javier Rojo

Artxiboa

Iraila 2014

Abuztua 2014

Uztaila 2014

Ekaina 2014

Maiatza 2014

Apirila 2014

Martxoa 2014

Otsaila 2014

Urtarrila 2014

Abendua 2013

Azaroa 2013

Urria 2013

Hedabideak

Argia (768)

El Diario Vasco (711)

Berria (704)

El Correo (675)

Egunkaria (505)

Gara (491)

Deia (303)

El País (151)

Irunero (122)

Aizu! (121)

Zeruko Argia (97)

Egin (77)

Hegats (62)

Besterik (1257)