kritiken hemeroteka

6.019 kritika

Azken kritikak

« Bidaia paraleloak | Giza kondizioa »

Ezinezko maletak / Juanjo Olasagarre / Susa, 2004

Gure lastak laxatzeko istorio paregabea Mikel Asurmendi / Irunero, 2005-01

Liburu guztiek, gutxi-asko, hainbat zantzu uzten digute gure baitan. Juanjo Olasagarreren “Ezinezko maletak” eleberriak baditu motiboak nire barrua ukitzeko nahiz hunkitzeko. Gure “gauzaz” ari da, alegia, “euskal gatazkaz”. Besteak beste, jakina, izan ere, zorionez, “gu” euskal eta politika baina gehiago bagara. Eleberria lekuko.

Eleberria Nafarroako Sakana eta Londresen kokatuta dago. Londreseko kontakizunak Sakanako herrixka batean iraganean ondutako istorioa garatu eta harilkatzen du. Sakanako Beriain mendiaren magala, Sakana alegia, berebiziko lekunea da niretzat, nerabezaroa han eman bainuen neurri batean.

Testuinguru horretan, borroka armatuan engaiatu diren —Harakin, Jexux Mari, Fermin eta Bazter— herritarrek protagonizatzen dute “Ezinezko maletak”. Etorkizun libre baten menturan, iraultza, independentzia edota sozialismoa helburutzat hartutako lau lagunen bizipenak kontatu dizkigu Olasagarrek. ETAko komando baten partaideak dira laurak.

Narratzaileak 90. hamarkadatik 80. hamarkadan Nafarroan gertatutakoak kontatu dizkigu eleberrian, Londresera bidaian kontatu ere. 20 urteko distantziak eta eskarmentuak ezin egokiagoak iruditzen zaizkit norberaren metamorfosia edota bilakaera esperimentatu eta ezagutzeko. Badaude, noski, motel-motel eboluzionatzen dutenak, baita —eleberrian gertatu bezala— hiltzea nahiago dutenak inoiz amestu dutenak helezina direla onartu baino.

Esan dezadan, alabaina, arrunt ados naizela utopia dosi batez bizitzearekin —eta areago 15 urte eta 30 urte bitartean— utopiarik gabe ezin baita ezer berririk ekarri mundu honetara. Baina ziklo bakoitzak bere utopien akabera berez ekartzen duelakoan nago.

Tira, eleberriak etsipen sorrarazi du askoren baitan. Nik zenbait herrikideek euskaltasuna bizitzeko duten moldearekin etsituta nagoenez, eleberriak ez nau batere etsitu. Ni neroni nolakoa naizen eta orobat euskaldun komunitate ttipi honetakoak nolakoak garen islatzen duten istorioek biziarazten naute.

Eleberriaren narrazioak zenbaitetan ituan jotzen du, bestetan ez horren erdian, bestetan huts egin ere. Eleberriaren eraikuntzaz ari naiz. Funtsari dagokionean, berriz, paregabea da nire gustuko. “Ezinezko maletak” eleberria ispilu egokia iruditzen zait.

Gure miseriak azalarazteak eta hausnartzeak “izaten” laguntzen digutelakoan nago, pertsona nahiz euskaldun gisara. Maleta pisuak dira euskaldunok daramatzagunak alajaina. Eleberri hau irakurtzeak lasta laxatzen lagundu diezazuke irakurle lagun hori!

Azken kritikak

Poeta katalan garaikideak
Askoren artean

Igor Estankona

Ez zen diruagatik
Ana Jaka

Javier Rojo

Dantzaldia
Irene Nemirovski

Aritz Galarraga

Apirila
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Javier Rojo

Lasai, ez da ezer gertatzen
Ana Malagon

Amaia Alvarez Uria

Zangotraba
Juan Kruz Igerabide

Mikel Asurmendi

Gizon bat lotan
Georges Perec

Hasier Rekondo

Ez zen diruagatik
Ana Jaka

Ibon Egaña

Larremotzetik
Hasier Larretxea

Jose Luis Padron

Ez zen diruagatik
Ana Jaka

Iraitz Urkulo

Lasai, ez da ezer gertatzen
Ana Malagon

Igor Elordui

Adiskide bat nuen
Joxean Agirre

Saioa Ruiz Gonzalez

Inon ez, inoiz ez
Iban Zaldua

Alex Gurrutxaga

Artxiboa

Uztaila 2014

Ekaina 2014

Maiatza 2014

Apirila 2014

Martxoa 2014

Otsaila 2014

Urtarrila 2014

Abendua 2013

Azaroa 2013

Urria 2013

Iraila 2013

Abuztua 2013

Hedabideak

Argia (761)

El Diario Vasco (711)

Berria (700)

El Correo (670)

Egunkaria (505)

Gara (490)

Deia (301)

El País (151)

Irunero (122)

Aizu! (120)

Zeruko Argia (97)

Egin (77)

Hegats (62)

Besterik (1252)