kritiken hemeroteka

5.908 kritika

Azken kritikak

« Soluziorik gabe | Hondoratu eta salbatuen historia »

Atzorako geratzen dena / Ana Urkiza / Alberdania, 2011

Pentsamendu puskatua Javier Rojo / El Correo, 2011-11-12

Literaturaren munduan Ana Urkizak utzi duen azken emaitza aforismo-liburu bat da, Atzorako geratzen dena. Lehenengo eta behin, aitortu behar dut ez dudala oso ondo ulertzen idazle batzuek aforismoekiko duten atxikimendua, generoa bera dabadaezpadakoa iruditzen zait-eta. Agian garai modernoei dagokien kontu bati zango da, non pentsamendu landua eskaini beharrean flash moduko ideia distiragarriak eskaintzen diren, momentu batean itsugarriak izan daitezkeenak, baina momentuko lilura pasatu eta gero bere benetako izaera erakusten dutenak. Tira, sms tamainako iteratura filosofikotzat-edo har ditzakegu aforismoak. Generoari dagozkion ohiko ezaugarriak erakusten dituzte Ana Urkizaren aforismoek. Paradoxan oinarrituta, itxurazko, azaleko egia baten aurrean, egia “faltsuaren” aurrean alegia, sakoneko egia erakusten digute testu labur hauek. Formaren aldetik, kontzeptista xamarrak dira eta irakurleari ahalegin berezi bat eskatzen zaio testuotan paradoxaren atzean agertzen den ideia ulertuko badu. Batzuetan paradoxaren oinarrian hizkuntza bera dago, zentzu figuratuan baizik ulertzen ez den esamolde batean atzean hitzez hitzeko esanahiak ezkutatzen dituen ondorioak azaltzen badira.

Edonola ere liburu honetako aforismoak behin eta berriro errepikatzen diren gai batzuen inguruan antolatuta daude, liburuaren oinarrizko hezurdura osatzen duten ideia horiek kontrajarritako bikoteetan agertzen zaizkigularik azalduta: Egia/gezurra, jakitea /ez-jakitea, bizitza/heriotza, gogoratzea/ ahaztea, lehen/gero dira oinarrizko bikote horietako batzuk, eta aforismoari dagokion paradoxarako joerarekin bat datorren planteamenduaren adibide hautatuak eskaintzen dituzte. Kontua da aforismoetan askotarikoak aurkituko ditugula. Batzuek pentsamendu sakonera bultzatzen dute irakurlea, baina hauen ondoan txisteak-edo diruditen esaldiak topatuko ditugu. Bestetan hitz korapilo konplexuak ikusiko ditugu, eta hauetan zaila izaten da esanahia zein den zehaztea. Aforismoak erabiltzea gaur egun errealitatea osotasunean pentsatzeko dugun zailtasunaren ondorioa dela iruditzen zait.

Azken kritikak

Hori da umorea, maisu!
Mo Yan

Amaia Alvarez Uria

Txalorik ez, arren
Harkaitz Cano

Mikel Asurmendi

Hobe kontatzen ez badidazu
Askoren artean

Alex Gurrutxaga

Harrotasuna eta aurrejuzguak
Jane Austen

Javier Rojo

Erraiak
Danele Sarriugarte

Hasier Rekondo

Odolaren deia
Iñaki Irasizabal

Mikel Asurmendi

Txalorik ez, arren
Harkaitz Cano

Iker Zaldua

Alkasoroko Benta
Mikel Taberna

Saioa Ruiz Gonzalez

Desoseguaren gorazarrea
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Ariel eta beste poema batzuk
Sylvia Plath

Danele Sarriugarte

Erraiak
Danele Sarriugarte

Iñigo Basaguren-Duarte

Zaindari ikusezina
Dolores Redondo

Ainara Maia

Milwaukeen
Iñigo Barbancho

Alex Gurrutxaga

Poesia kaiera
Maria Merce Marçal

Igor Estankona

Artxiboa

Apirila 2014

Martxoa 2014

Otsaila 2014

Urtarrila 2014

Abendua 2013

Azaroa 2013

Urria 2013

Iraila 2013

Abuztua 2013

Uztaila 2013

Ekaina 2013

Maiatza 2013

Hedabideak

Argia (751)

El Diario Vasco (711)

Berria (683)

El Correo (660)

Egunkaria (505)

Gara (486)

Deia (294)

El País (151)

Irunero (122)

Aizu! (117)

Zeruko Argia (97)

Egin (77)

Hegats (62)

Besterik (1192)