kritiken hemeroteka

6.135 kritika

Azken kritikak

« Soluziorik gabe | Hondoratu eta salbatuen historia »

Atzorako geratzen dena / Ana Urkiza / Alberdania, 2011

Pentsamendu puskatua Javier Rojo / El Correo, 2011-11-12

Literaturaren munduan Ana Urkizak utzi duen azken emaitza aforismo-liburu bat da, Atzorako geratzen dena. Lehenengo eta behin, aitortu behar dut ez dudala oso ondo ulertzen idazle batzuek aforismoekiko duten atxikimendua, generoa bera dabadaezpadakoa iruditzen zait-eta. Agian garai modernoei dagokien kontu bati zango da, non pentsamendu landua eskaini beharrean flash moduko ideia distiragarriak eskaintzen diren, momentu batean itsugarriak izan daitezkeenak, baina momentuko lilura pasatu eta gero bere benetako izaera erakusten dutenak. Tira, sms tamainako iteratura filosofikotzat-edo har ditzakegu aforismoak. Generoari dagozkion ohiko ezaugarriak erakusten dituzte Ana Urkizaren aforismoek. Paradoxan oinarrituta, itxurazko, azaleko egia baten aurrean, egia “faltsuaren” aurrean alegia, sakoneko egia erakusten digute testu labur hauek. Formaren aldetik, kontzeptista xamarrak dira eta irakurleari ahalegin berezi bat eskatzen zaio testuotan paradoxaren atzean agertzen den ideia ulertuko badu. Batzuetan paradoxaren oinarrian hizkuntza bera dago, zentzu figuratuan baizik ulertzen ez den esamolde batean atzean hitzez hitzeko esanahiak ezkutatzen dituen ondorioak azaltzen badira.

Edonola ere liburu honetako aforismoak behin eta berriro errepikatzen diren gai batzuen inguruan antolatuta daude, liburuaren oinarrizko hezurdura osatzen duten ideia horiek kontrajarritako bikoteetan agertzen zaizkigularik azalduta: Egia/gezurra, jakitea /ez-jakitea, bizitza/heriotza, gogoratzea/ ahaztea, lehen/gero dira oinarrizko bikote horietako batzuk, eta aforismoari dagokion paradoxarako joerarekin bat datorren planteamenduaren adibide hautatuak eskaintzen dituzte. Kontua da aforismoetan askotarikoak aurkituko ditugula. Batzuek pentsamendu sakonera bultzatzen dute irakurlea, baina hauen ondoan txisteak-edo diruditen esaldiak topatuko ditugu. Bestetan hitz korapilo konplexuak ikusiko ditugu, eta hauetan zaila izaten da esanahia zein den zehaztea. Aforismoak erabiltzea gaur egun errealitatea osotasunean pentsatzeko dugun zailtasunaren ondorioa dela iruditzen zait.

Azken kritikak

Kapital publikoa
Jose Luis Otamendi

Hasier Rekondo

50
Patxi Zubizarreta

Iraitz Urkulo

Harrotasuna eta aurrejuzkuak
Jane Austen

Amaia Alvarez Uria

Errateko nituenak
Pello Salaburu

Javier Rojo

50
Patxi Zubizarreta

Mikel Asurmendi

Beltzuria
Ixiar Rozas

Ignazio Aiestaran

Arma, tiro, bammm!
Joan Mari Irigoien

Saioa Ruiz Gonzalez

Zure hatzaren ez galtzeko
Itxaro Borda

Igor Estankona

Arantzak barrurantz
Xabier Mendiguren Elizegi

Javier Rojo

Plazeraren gau ilunekoak
Francis Scott Fitzgerald

Iraitz Urkulo

Larremotzetik
Hasier Larretxea

Mikel Asurmendi

Su zelaiak
Mikel Peruarena Ansa

Joxe Aranzabal

Urari ostutako poemak
Pako Aristi

Igor Estankona

Borrokaren kluba
Chuck Palahniuk

Iraitz Urkulo

Artxiboa

Azaroa 2014

Urria 2014

Iraila 2014

Abuztua 2014

Uztaila 2014

Ekaina 2014

Maiatza 2014

Apirila 2014

Martxoa 2014

Otsaila 2014

Urtarrila 2014

Abendua 2013

Hedabideak

Argia (776)

El Diario Vasco (753)

Berria (715)

El Correo (684)

Egunkaria (505)

Gara (491)

Deia (307)

El País (151)

Irunero (122)

Aizu! (122)

Zeruko Argia (97)

Egin (77)

Hegats (62)

Besterik (1273)